W skład Miasta Zielona Góra wchodzi 17 sołectw.

W sołectwach mieszka około 25 tysięcy mieszkańców.

Sołectwo to część gminy albo miasta.

Sołectwo ma swojego sołtysa i radę sołecką.

Sołtys reprezentuje mieszkańców sołectwa.

Rada sołecka pomaga sołtysowi w działaniach na rzecz mieszkańców.

21.1. Zebrania wiejskie

W 2025 roku w sołectwach odbyło się 45 zebrań wiejskich.

Zebranie wiejskie to spotkanie mieszkańców sołectwa.

Na takim zebraniu mieszkańcy mogą rozmawiać o sprawach ważnych dla ich miejscowości.

W 2025 roku na zebraniach omawiano między innymi:

• podział pieniędzy na zadania statutowe,
• wnioski o pieniądze z funduszu sołeckiego,
• sprawy zgłaszane przez mieszkańców,
• potrzeby konkretnego sołectwa.

Zadania statutowe to działania wynikające z zasad funkcjonowania sołectwa.

Fundusz sołecki to pieniądze przeznaczone na potrzeby sołectw.

Mieszkańcy mogą decydować, na co te pieniądze zostaną wydane.

Jedno zebranie dotyczyło wyborów uzupełniających do rady sołeckiej w sołectwie Przylep.

Wybory uzupełniające organizuje się wtedy, gdy trzeba wybrać brakującą osobę do rady.

21.2. Rada Sołtysów przy Prezydencie Miasta Zielona Góra

W 2025 roku działała Rada Sołtysów.

Rada została powołana zarządzeniem Prezydenta Miasta Zielona Góra.

Zarządzenie miało numer 1224.2024.

Zostało wydane 15 listopada 2024 roku.

W skład Rady Sołtysów wchodzili sołtysi wszystkich 17 jednostek pomocniczych miasta.

Jednostka pomocnicza to część miasta, która pomaga w organizowaniu spraw lokalnych.

Czym zajmowała się Rada Sołtysów?

Rada Sołtysów zajmowała się przede wszystkim:

• konsultowaniem spraw ważnych dla sołectw,
• zgłaszaniem lokalnych potrzeb mieszkańców,
• wspieraniem Prezydenta Miasta przy decyzjach dotyczących polityki lokalnej,
• przekazywaniem informacji między sołectwami a władzami miasta,
• reprezentowaniem interesów mieszkańców sołectw.

W 2025 roku Rada Sołtysów zebrała się na 7 posiedzeniach roboczych.

Posiedzenie robocze to spotkanie poświęcone bieżącej pracy i omawianiu spraw do załatwienia.

Konwent Sołtysów

Rok 2025 zakończył pewien etap działania Rady Sołtysów.

5 lutego 2026 roku Prezydent Miasta podpisał zarządzenie.

Na jego podstawie dotychczasowa Rada Sołtysów została przekształcona w Konwent Sołtysów.

Konwent Sołtysów ma dalej reprezentować interesy mieszkańców sołectw.

Ma jednak działać w nowej formule prawnej.

Obsługę Rady Sołtysów prowadziło Biuro Obsługi Sołectw.

21.3. Biuro Obsługi Sołectw

W 2025 roku działało Biuro Obsługi Sołectw.

Biuro zajmowało się sprawami sołectw.

W raporcie użyto skrótu DP-BS.

Biuro realizowało zadania związane z:

• integracją sołectw i miasta,
• realizacją funduszy sołeckich,
• nadzorem nad świetlicami w sołectwach,
• organizacją wydarzeń,
• obsługą spraw administracyjnych sołectw.

Integracja sołectw i miasta oznacza działania, które mają lepiej łączyć sołectwa z całym miastem.

Budżet Biura Obsługi Sołectw

Pierwotny budżet Biura Obsługi Sołectw na 2025 rok wynosił 1 932 468 zł.

W tej kwocie zaplanowano między innymi:

• 386 988 zł na diety sołtysów,
• 1 086 231 zł na ustawowy fundusz sołecki,
• 700 615 zł z funduszu sołeckiego na wydatki inwestycyjne,
• 215 195 zł na zadania statutowe sołectw.

Dieta sołtysa to pieniądze wypłacane sołtysowi za pełnienie funkcji.

Wydatki inwestycyjne to pieniądze na budowę, remonty albo większe zakupy.

Pozostałe środki zaplanowano między innymi na:

• utrzymanie sprzętu,
• organizację Dnia Sołtysa,
• organizację Dożynek,
• organizację Spartakiady Seniorów.

W ciągu roku budżet i zakres działań były wiele razy zmieniane.

Niektóre zadania inwestycyjne przekazano do innych komórek urzędu.

Chodziło o komórki, które lepiej zajmują się danym rodzajem spraw.

Od 1 kwietnia 2025 roku Biuro Obsługi Sołectw przejęło nowe zadanie.

Było to zarządzanie świetlicami w sołectwach.

Biuro zajmowało się między innymi:

• bieżącym utrzymaniem świetlic,
• organizacją najmu świetlic,
• sprawami technicznymi i organizacyjnymi.

W związku z tym budżet biura został zwiększony.

Biuro uzyskało też dochód z najmu świetlic.

Dochód ten wyniósł ponad 171 tysięcy złotych.

W 2025 roku Biuro Obsługi Sołectw zarządzało majątkiem o wartości 12 961 050,10 zł.

21.4. Fundusze sołeckie

Sołectwa realizowały działania finansowane z funduszy sołeckich.

Działania te miały budować więzi społeczne.

Więzi społeczne oznaczają relacje między mieszkańcami.

Silne więzi pomagają mieszkańcom lepiej współpracować i działać razem.

W ramach funduszy sołeckich organizowano między innymi:

• wydarzenia plenerowe,
• festyny,
• spotkania dla młodzieży,
• spotkania dla seniorów,
• warsztaty edukacyjne.

Kupowano także:

• materiały potrzebne do wydarzeń,
• usługi animacyjne,
• usługi gastronomiczne.

Usługi animacyjne to na przykład prowadzenie zabaw, warsztatów albo zajęć dla uczestników wydarzenia.

W 2025 roku w ramach funduszy sołeckich zrealizowano ponad 70 imprez i wydarzeń integracyjnych.

Wydano na nie 274 tysiące złotych.

Inwestycje drogowe

Duża część środków została przeznaczona na inwestycje drogowe.

Były to między innymi:

• budowa dróg,
• modernizacja dróg,
• budowa chodników,
• budowa albo poprawa oświetlenia ulicznego,
• montaż urządzeń poprawiających bezpieczeństwo,
• tworzenie nowych miejsc parkingowych.

Urządzenia poprawiające bezpieczeństwo to na przykład:

• sygnalizacja świetlna z radarem,
• progi zwalniające,
• wyniesione przejścia dla pieszych.

Na te działania zaplanowano 527 410 zł.

Miejsca wypoczynku i rekreacji

Pieniądze przeznaczano także na miejsca wypoczynku na świeżym powietrzu.

Chodziło między innymi o:

• skwery,
• parki,
• place zabaw,
• wiaty piknikowe,
• ławki,
• stoły,
• stojaki rowerowe,
• nowe atrakcje rekreacyjne.

Przykładem takiej atrakcji był zjazd linowy.

Na tę grupę działań przeznaczono 261 305 zł.

Miejsca spotkań mieszkańców

Sołectwa inwestowały także w miejsca spotkań mieszkańców.

Pieniądze przeznaczono między innymi na:

• remonty budynków,
• wymianę źródeł ciepła,
• podjazdy dla osób z niepełnosprawnościami,
• monitoring wizyjny,
• sprzęt AGD,
• meble,
• nagłośnienie,
• elementy wystroju.

AGD to urządzenia gospodarstwa domowego.

Monitoring wizyjny to system kamer.

Na te działania przeznaczono 204 193 zł.

21.5. Wydarzenia kulturalne i sportowe

W 2025 roku Biuro Obsługi Sołectw pomagało przy obsłudze festynów w sołectwach.

Biuro zajmowało się także zadaniami z Budżetu Obywatelskiego.

Budżet Obywatelski to część pieniędzy miasta.

O ich wydaniu decydują mieszkańcy w głosowaniu.

Biuro zorganizowało też dwa duże wydarzenia:

• Dożynki z miejskim charakterem,
• II Zielonogórską Spartakiadę dla Seniorów.

Dożynki to święto plonów.

Spartakiada to wydarzenie sportowe albo rekreacyjne.

Biuro zorganizowało również wydarzenie integracyjne z okazji Dnia Sołtysa.

21.6. Przygotowane akty prawne

Biuro Obsługi Sołectw przygotowało projekty uchwał.

Projekt uchwały to propozycja decyzji, którą może przyjąć Rada Miasta.

Biuro przygotowało między innymi projekty uchwał:

• w sprawie wyborów uzupełniających do rady sołeckiej w Przylepie,
• w sprawie zmian związanych ze zniesieniem Dzielnicy Nowe Miasto,
• w sprawie zwiększenia środków funduszu sołeckiego,
• dotyczące statutów 17 sołectw.

Statut sołectwa to dokument, który określa zasady działania sołectwa.

21.7. Zarządzanie świetlicami w sołectwach

W 2025 roku Biuro Obsługi Sołectw zajmowało się świetlicami w sołectwach.

Świetlica to miejsce spotkań mieszkańców.

Może służyć między innymi do:

• zebrań wiejskich,
• spotkań rady sołeckiej,
• wydarzeń lokalnych,
• spotkań organizacji,
• zajęć dla mieszkańców.

Biuro zajmowało się także dostawą środków czystości do świetlic.

W raporcie podano, że świetlice funkcjonowały w 14 sołectwach.

Wymieniono następujące sołectwa:

• Jeleniów,
• Ochla,
• Zatonie,
• Racula,
• Łężyca,
• Sucha,
• Drzonków,
• Nowy Kisielin,
• Krępa,
• Zawada,
• Jarogniewice,
• Kiełpin.

W tym miejscu raport wymienia 12 nazw, chociaż wcześniej podaje liczbę 14 sołectw.

To wymaga doprecyzowania w oficjalnym dokumencie.

Świetlica w sołectwie Barcikowice nie była użytkowana.

Powodem był zły stan techniczny.

Świetlica w sołectwie Jany była używana tylko jako magazyn.

Powodem były parametry techniczne budynku.

Do obsługi świetlic zatrudniono 12 osób na stanowisku dozorcy.

Dozorcy zajmowali się między innymi:

• utrzymaniem porządku,
• dbaniem o urządzenia,
• dbaniem o sprzęt,
• dbaniem o wyposażenie,
• utrzymaniem czystości na terenach przy świetlicach,
• współpracą z sołtysami przy najmie świetlic.

Do 31 marca 2025 roku budynkami świetlic zarządzał Zakład Gospodarki Komunalnej.

Od 1 kwietnia do 31 grudnia 2025 roku Biuro Obsługi Sołectw zrealizowało 213 najmów świetlic.

Dochód z tych najmów wyniósł 171 281,11 zł.

Podsumowanie

W 2025 roku w Zielonej Górze:

• działało 17 sołectw,
• w sołectwach mieszkało około 25 tysięcy osób,
• odbyło się 45 zebrań wiejskich,
• Rada Sołtysów odbyła 7 posiedzeń roboczych,
• pierwotny budżet Biura Obsługi Sołectw wynosił 1 932 468 zł,
• na fundusz sołecki zaplanowano 1 086 231 zł,
• zrealizowano ponad 70 wydarzeń integracyjnych,
• na wydarzenia integracyjne wydano 274 tysiące złotych,
• na inwestycje drogowe zaplanowano 527 410 zł,
• na miejsca wypoczynku i rekreacji przeznaczono 261 305 zł,
• na miejsca spotkań mieszkańców przeznaczono 204 193 zł,
• Biuro Obsługi Sołectw zarządzało majątkiem o wartości 12 961 050,10 zł,
• zrealizowano 213 najmów świetlic,
• dochód z najmu świetlic wyniósł 171 281,11 zł.

Komentarz edytorski

Ten rozdział jest ważny, bo pokazuje funkcjonowanie sołectw w Zielonej Górze.

Sołectwa to duża część miasta.

Mieszka w nich około 25 tysięcy osób.

To nie jest margines.

To realna część miejskiej wspólnoty.

Raport pokazuje wiele działań:

• zebrania wiejskie,
• fundusz sołecki,
• wydarzenia integracyjne,
• inwestycje,
• świetlice,
• akty prawne,
• pracę Biura Obsługi Sołectw.

Brakuje jednak kilku informacji, które pomogłyby mieszkańcom lepiej ocenić sytuację.

Warto byłoby dopisać:

• listę wszystkich 17 sołectw,
• liczbę mieszkańców w każdym sołectwie,
• frekwencję na zebraniach wiejskich,
• konkretne zadania zrealizowane w każdym sołectwie,
• kwoty funduszu sołeckiego dla każdego sołectwa,
• które zadania wykonano, a których nie wykonano,
• dlaczego budżet Biura Obsługi Sołectw był zmieniany w ciągu roku,
• które zadania inwestycyjne przekazano innym komórkom urzędu,
• stan techniczny każdej świetlicy,
• koszty utrzymania świetlic,
• zasady najmu świetlic,
• pełną listę świetlic, skoro raport wskazuje 14 sołectw, ale wymienia tylko 12 nazw.

W raporcie warto też wyjaśnić zmianę Rady Sołtysów w Konwent Sołtysów.

Mieszkaniec powinien wiedzieć, czy zmiana ma tylko charakter prawny, czy wpływa na realne możliwości reprezentowania sołectw.

Ten rozdział pokazuje aktywność sołectw, ale nadal zbyt często opisuje ją od strony urzędu.

Dla mieszkańców ważniejsze jest pytanie, co konkretnie zmieniło się w ich sołectwie.

Czy poprawiono drogę?

Czy działa świetlica?

Czy odbyły się spotkania?

Czy fundusz sołecki poszedł na sprawy naprawdę potrzebne?

Bez tego raport jest trochę jak zebranie wiejskie bez mieszkańców: formalnie się odbyło, ale sens gdzieś wyszedł bokiem.