Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Zielonej Górze jest w skrócie nazywany MOPS.

MOPS pomaga mieszkańcom, którzy są w trudnej sytuacji.

MOPS jest jednym z realizatorów dokumentu pod nazwą:

Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych w Mieście Zielona Góra na lata 2021-2030.

Strategia pokazuje, jak miasto chce pomagać mieszkańcom w sprawach społecznych.

Głównym celem strategii jest stworzenie zintegrowanego systemu wsparcia.

Zintegrowany system wsparcia oznacza współpracę różnych instytucji i programów.

Celem jest zapewnienie mieszkańcom godnych warunków życia i rozwoju.

Strategia dotyczy między innymi:

• pomocy rodzinom,
• przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu,
• przeciwdziałania marginalizacji,
• pomocy osobom z niepełnosprawnościami,
• wsparcia seniorów,
• pomocy osobom w kryzysie.

Wykluczenie społeczne oznacza sytuację, w której osoba ma trudność z uczestniczeniem w życiu społecznym.

Może to być związane na przykład z ubóstwem, chorobą, niepełnosprawnością, przemocą albo brakiem pracy.

Marginalizacja oznacza odsuwanie osoby lub grupy na bok życia społecznego.

16.1. Program Wspierania Rodziny w Mieście Zielona Góra na lata 2024-2026

Miasto realizuje Program Wspierania Rodziny w Mieście Zielona Góra na lata 2024-2026.

Program opisuje sytuację rodzin w Zielonej Górze.

Pokazuje też, jakie działania miasto chce prowadzić przez 3 lata.

Program określa:

• najważniejsze potrzeby rodzin,
• kierunki działań,
• priorytety,
• zakres pomocy dla dzieci,
• zakres pomocy dla rodzin biologicznych.

Rodzina biologiczna to rodzina, z której pochodzi dziecko.

Szczegółowe informacje o realizacji programu w 2025 roku znajdują się w osobnym sprawozdaniu.

Sprawozdanie ma tytuł:

Sprawozdanie z realizacji programu wspierania rodziny w mieście Zielona Góra na lata 2024-2026 za 2025 r.

16.2. Program Rozwoju Pieczy Zastępczej w Mieście Zielona Góra na lata 2024-2026

Miasto realizuje Program Rozwoju Pieczy Zastępczej w Mieście Zielona Góra na lata 2024-2026.

Piecza zastępcza to opieka nad dzieckiem, które nie może czasowo lub stale mieszkać ze swoją rodziną biologiczną.

Piecza zastępcza może mieć formę:

• rodziny zastępczej,
• rodzinnego domu dziecka,
• placówki opiekuńczo-wychowawczej.

Program opisuje sytuację pieczy zastępczej w Zielonej Górze.

Określa działania na 3 lata.

Program wskazuje:

• kierunki rozwoju pieczy zastępczej,
• priorytety,
• zakres działań miasta,
• potrzeby dzieci i rodzin zastępczych.

Szczegółowe informacje o realizacji programu w 2025 roku znajdują się w osobnym sprawozdaniu.

Sprawozdanie ma tytuł:

Sprawozdanie z realizacji programu rozwoju pieczy zastępczej w mieście Zielona Góra na lata 2024-2026 za 2025 r.

16.3. Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej i Ochrony Osób Doznających Przemocy Domowej w mieście Zielona Góra na lata 2021-2025

Miasto realizowało program dotyczący przeciwdziałania przemocy domowej.

Pełna nazwa programu to:

Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej i Ochrony Osób Doznających Przemocy Domowej w mieście Zielona Góra na lata 2021-2025.

Przemoc domowa to krzywdzenie osoby bliskiej.

Może mieć różne formy.

Przemocą może być na przykład:

• bicie,
• grożenie,
• poniżanie,
• kontrolowanie,
• zabieranie pieniędzy,
• izolowanie od innych ludzi,
• przemoc psychiczna,
• przemoc seksualna.

Program zawiera informacje o przemocy domowej.

Opisuje także przepisy prawne dotyczące tego problemu.

Program pokazuje, jaka była skala przemocy domowej w Zielonej Górze.

Określa też kierunki działań na 5 lat.

Szczegółowe informacje o realizacji programu w 2025 roku znajdują się w osobnym sprawozdaniu.

Sprawozdanie ma tytuł:

Sprawozdanie z realizacji programu przeciwdziałania przemocy domowej i ochrony osób doznających przemocy domowej w mieście Zielona Góra na lata 2021-2025 za 2025 r.

16.4. Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii w Mieście Zielona Góra na lata 2022-2025

Miasto realizowało program dotyczący uzależnień.

Pełna nazwa programu to:

Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii w Mieście Zielona Góra na lata 2022–2025.

Program opisuje problem używania substancji psychoaktywnych.

Substancje psychoaktywne to środki, które wpływają na działanie mózgu i zachowanie człowieka.

Mogą to być na przykład:

• alkohol,
• narkotyki,
• inne środki odurzające.

Program pokazuje ten problem w różnych skalach:

• europejskiej,
• ogólnopolskiej,
• województwa lubuskiego,
• Zielonej Góry.

Program opisuje także uzależnienia behawioralne.

Uzależnienia behawioralne to uzależnienia od określonych zachowań.

Może to być na przykład uzależnienie od:

• hazardu,
• gier,
• internetu,
• zakupów.

Program określa działania na 4 lata.

Wskazuje:

• kierunki działań,
• priorytety,
• zakres działań profilaktycznych,
• działania związane z pomocą osobom uzależnionym.

Profilaktyka oznacza zapobieganie problemom, zanim się pogłębią.

Szczegółowe informacje o realizacji programu w 2025 roku mają zostać zawarte w osobnym sprawozdaniu.

Sprawozdanie będzie dotyczyło realizacji programu za 2025 rok.

16.5. Program „Pełne mocy bez przemocy”

Miasto realizowało program osłonowy pod nazwą:

Pełne mocy bez przemocy.

Program był częścią programu:

Wspieranie jednostek samorządu terytorialnego w tworzeniu systemu przeciwdziałania przemocy ze względu na płeć.

Przemoc ze względu na płeć oznacza przemoc, która dotyka osoby dlatego, że są kobietami, mężczyznami albo należą do określonej grupy płciowej.

Program był realizowany przez:

• pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej,
• psychologów,
• zewnętrznych szkoleniowców.

Program dotyczył przeciwdziałania przemocy i wzmacniania systemu pomocy.

16.6. Program ZGrana Rodzina i ZGrani Zielonogórzanie 50+

Miasto realizowało programy:

• ZGrana Rodzina,
• ZGrani Zielonogórzanie 50+.

Są to miejskie programy zniżek i promocji.

Programy mają wspierać mieszkańców w aktywnym korzystaniu z oferty miasta.

Ich cele to między innymi:

• wspólne spędzanie czasu przez rodziny,
• integracja pokoleń,
• rozwijanie nowych zainteresowań,
• rozwijanie pasji,
• zachęcanie do udziału w życiu miasta.

Integracja pokoleń oznacza budowanie relacji między osobami w różnym wieku.

16.7. Program Operacyjny Pomoc Żywnościowa 2021-2027

Miasto uczestniczyło w programie pomocy żywnościowej.

Pełna nazwa programu to:

Program Operacyjny Pomoc Żywnościowa 2021-2027.

Program jest współfinansowany z Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym.

W skrócie fundusz ten nazywa się FEPŻ.

Głównym celem programu jest pomoc osobom doświadczającym ubóstwa.

Ubóstwo oznacza sytuację, w której osoba lub rodzina nie ma wystarczających pieniędzy na podstawowe potrzeby.

Pomoc była udzielana w formie:

• paczek żywnościowych,
• posiłków.

Program był skierowany do osób, które z powodu niskich dochodów nie mogły zapewnić sobie odpowiedniego posiłku.

Pomoc mogły otrzymać osoby, których dochód nie przekraczał 265% kryterium dochodowego.

Kryterium dochodowe to ustalony limit dochodu.

Od tego limitu zależy, czy dana osoba może otrzymać pomoc społeczną.

Zadaniem MOPS było kwalifikowanie osób do programu.

MOPS wydawał skierowania.

Na podstawie skierowań organizacje partnerskie wydawały pomoc żywnościową.

16.8. Program „Posiłek w szkole i w domu”

W 2025 roku MOPS realizował program:

Posiłek w szkole i w domu.

To wieloletni program rządowy.

MOPS przyznawał pomoc w formie:

• posiłku,
• zasiłku celowego na żywność.

Zasiłek celowy to pieniądze przyznane na konkretny cel.

W tym przypadku chodziło o zakup jedzenia.

Pomoc była przeznaczona dla:

• dzieci,
• młodzieży,
• osób dorosłych.

Celem programu jest ograniczenie niedożywienia.

Niedożywienie oznacza sytuację, w której osoba nie otrzymuje wystarczającej ilości jedzenia albo odpowiednio wartościowych posiłków.

Program pomaga szczególnie:

• dzieciom z rodzin o niskich dochodach,
• młodzieży z rodzin o niskich dochodach,
• uczniom z terenów o wysokim bezrobociu,
• uczniom ze środowisk wiejskich,
• osobom samotnym,
• osobom starszym,
• osobom chorym,
• osobom z niepełnosprawnościami.

Bezpłatny posiłek można było otrzymać, jeżeli dochód osoby nie przekraczał 200% kryterium dochodowego.

To kryterium było wyższe niż zwykłe kryterium z ustawy o pomocy społecznej.

W ramach programu wsparcie mogły otrzymać szczególnie:

• dzieci przed rozpoczęciem nauki w szkole podstawowej,
• uczniowie do ukończenia szkoły ponadpodstawowej,
• osoby i rodziny w trudnej sytuacji życiowej.

Pomoc mogła mieć formę:

• posiłku,
• świadczenia pieniężnego na zakup żywności.

16.9. Program „Opieka wytchnieniowa” – edycja 2025

W 2025 roku MOPS ponownie realizował program:

Opieka wytchnieniowa dla Jednostek Samorządu Terytorialnego – edycja 2025.

Program jest prowadzony przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

Program był finansowany z Funduszu Solidarnościowego.

Opieka wytchnieniowa to bezpłatna pomoc dla osób, które na co dzień opiekują się osobami z niepełnosprawnościami.

Dzięki tej pomocy opiekun może odpocząć lub załatwić swoje sprawy.

Program był skierowany do opiekunów:

• dzieci z niepełnosprawnością,
• osób dorosłych ze znacznym stopniem niepełnosprawności.

Miasto otrzymało dotację z budżetu państwa.

Dotacja pokrywała 100% kosztów usług.

16.10. Program „Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością”

W 2025 roku MOPS ponownie realizował program:

Asystent osobisty osoby z niepełnosprawnością dla Jednostek Samorządu Terytorialnego – edycja 2025.

Celem programu było zapewnienie usług asystenta osobistego.

Asystent osobisty pomaga osobie z niepełnosprawnością w codziennym życiu.

Z programu mogły korzystać:

• osoby ze znacznym stopniem niepełnosprawności,
• osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności,
• osoby do 16 roku życia z orzeczeniem o niepełnosprawności.

Asystent mógł pomagać między innymi w:

• codziennych czynnościach,
• wyjściu z domu,
• załatwianiu spraw urzędowych,
• uczestnictwie w życiu społecznym,
• udziale w wydarzeniach kulturalnych,
• udziale w wydarzeniach sportowych.

Program miał przeciwdziałać dyskryminacji i wykluczeniu społecznemu osób z niepełnosprawnościami.

Miasto otrzymało dotację z budżetu państwa.

Dotacja pokrywała 100% kosztów usług.

16.11. Program Korpus Wsparcia Seniora

W 2025 roku MOPS ponownie realizował program:

Korpus Wsparcia Seniorów.

Program był skierowany do seniorów w wieku 60 lat i więcej.

Pomoc dotyczyła seniorów, którzy są niesamodzielni z powodu:

• wieku,
• stanu zdrowia.

Celem programu było zapewnienie usług wsparcia.

Program obejmował między innymi usługi sąsiedzkie.

Usługi sąsiedzkie to pomoc świadczona przez osoby z najbliższego otoczenia.

Może to być na przykład pomoc w zakupach lub codziennych sprawach.

Program miał także poprawić bezpieczeństwo seniorów.

Chodziło o możliwość samodzielnego funkcjonowania w miejscu zamieszkania.

Program obejmował również tak zwaną opiekę na odległość.

Opieka na odległość to rozwiązania, które pozwalają szybciej wezwać pomoc albo monitorować bezpieczeństwo osoby starszej.

Miasto otrzymało dofinansowanie z budżetu państwa.

16.12. Pomoc dla obywateli Ukrainy

W raporcie wskazano podrozdział:

Pomoc dla obywateli Ukrainy.

W przekazanym fragmencie nie podano jednak szczegółowych informacji.

Nie wiadomo z tego fragmentu:

• ilu osobom udzielono pomocy,
• jaki rodzaj pomocy zapewniono,
• ile pieniędzy przeznaczono na pomoc,
• jakie instytucje brały udział w działaniach,
• jakie były efekty tej pomocy.

16.13. Pomoc materialna dla uczniów

W raporcie wskazano podrozdział:

Pomoc materialna dla uczniów.

Podano także informację o stypendiach szkolnych o charakterze socjalnym.

Dane dotyczą 2024 roku.

Stan podano na dzień 31 stycznia 2025 roku.

Stypendium szkolne o charakterze socjalnym to pomoc finansowa dla uczniów z rodzin o niskich dochodach.

W przekazanym fragmencie nie podano jednak szczegółowych danych.

Nie wiadomo z niego:

• ilu uczniów otrzymało pomoc,
• jaka była łączna kwota pomocy,
• jaka była średnia wysokość stypendium,
• z jakich szkół byli uczniowie,
• jakie były kryteria przyznawania pomocy.

16.14. Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności

W Zielonej Górze działa Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności.

Od 1 stycznia 2013 roku zespół działa w strukturach Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.

Zespół działa w mieście na prawach powiatu.

Miasto na prawach powiatu wykonuje zadania gminy i powiatu.

Miejski Zespół obsługuje:

• miasto Zielona Góra,
• powiat zielonogórski,
• powiat krośnieński.

Zespół rozpatruje 3 rodzaje wniosków.

Są to wnioski o:

• orzeczenie o niepełnosprawności dla osób, które nie ukończyły 16 roku życia,
• orzeczenie o stopniu niepełnosprawności dla osób, które ukończyły 16 rok życia,
• orzeczenie o wskazaniach do ulg i uprawnień.

Orzeczenie o niepełnosprawności to dokument potwierdzający niepełnosprawność.

Orzeczenie może być potrzebne do uzyskania pomocy, ulg albo specjalnych uprawnień.

Ulgi i uprawnienia mogą dotyczyć na przykład:

• przejazdów,
• świadczeń,
• usług,
• wsparcia w edukacji,
• wsparcia w pracy.

16.15. Wspieranie osób z niepełnosprawnościami

Miasto wspierało osoby z niepełnosprawnościami także przez konkretne działania finansowe.

Przewóz osób z niepełnosprawnościami

Miasto dofinansowało przewóz osób z niepełnosprawnościami.

Przewóz był realizowany systemem drzwi-drzwi.

System drzwi–drzwi oznacza, że osoba jest odbierana z jednego miejsca i dowożona bezpośrednio do drugiego miejsca.

Przewozy dotyczyły dojazdów do:

• placówek rehabilitacyjnych,
• placówek edukacyjnych,
• pracy.

Podpisano i zrealizowano 2 umowy.

Łączna kwota do 31 grudnia 2025 roku wyniosła 1 034 242,45 zł.

Dotacje dla organizacji pozarządowych

Miasto dofinansowało także organizacje pozarządowe działające na rzecz osób z niepełnosprawnościami.

Dofinansowanie przekazano w trybie pozakonkursowym.

Tryb pozakonkursowy oznacza przyznanie środków poza zwykłym otwartym konkursem ofert.

Łączna kwota dofinansowania wyniosła 62 385,92 zł.

Komentarz edytorski

Ten fragment raportu opisuje wiele bardzo ważnych spraw społecznych.

Dotyczy między innymi:

• rodzin,
• dzieci,
• osób doświadczających przemocy,
• osób z uzależnieniami,
• seniorów,
• osób z niepełnosprawnościami,
• osób w ubóstwie,
• uczniów,
• obywateli Ukrainy.

Problem polega na tym, że część podrozdziałów tylko wymienia programy albo odsyła do osobnych sprawozdań.

Dla mieszkańca może to być niewystarczające.

W raporcie warto byłoby podać przy każdym programie podstawowe dane:

• ile osób skorzystało z pomocy,
• ile rodzin objęto wsparciem,
• ile pieniędzy wydano,
• jakie były źródła finansowania,
• jakie działania wykonano,
• jakie były najważniejsze efekty,
• gdzie można znaleźć pełne sprawozdanie.

Szczególnie brakuje danych w podrozdziałach o pomocy dla obywateli Ukrainy i pomocy materialnej dla uczniów.

Samo wskazanie tytułu programu nie wystarcza.

Raport o stanie miasta powinien pomagać mieszkańcom zrozumieć, jaka była skala pomocy i czy działania odpowiadały na realne potrzeby ludzi.