Ta część raportu opisuje działania kulturalne w Zielonej Górze w 2025 roku.

Kultura to między innymi:

• zajęcia artystyczne,
• teatr,
• muzyka,
• plastyka,
• literatura,
• biblioteki,
• muzea,
• wystawy,
• warsztaty,
• spotkania autorskie,
• wydarzenia dla dzieci, młodzieży, dorosłych i seniorów.

W 2025 roku działania kulturalne prowadziły między innymi:

• Zielonogórski Ośrodek Kultury,
• Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna imienia Cypriana Norwida,
• Biblioteka Publiczna w Zielonej Górze,
• Muzeum Archeologiczne Środkowego Nadodrza,
• Lubuskie Muzeum Wojskowe,
• Biuro Wystaw Artystycznych.

6.1. Zajęcia artystyczne Zielonogórskiego Ośrodka Kultury

Zielonogórski Ośrodek Kultury w skrócie nazywa się ZOK.

ZOK realizował zajęcia artystyczne dla dzieci i młodzieży.

Zajęcia odbywały się w ramach Programu Edukacji Kulturalnej Dzieci i Młodzieży.

Edukacja kulturalna oznacza uczenie przez kontakt ze sztuką i kulturą.

Może obejmować na przykład:

• teatr,
• muzykę,
• plastykę,
• taniec,
• literaturę,
• dziennikarstwo.

Zajęcia w zielonogórskich szkołach

W pierwszym półroczu 2025 roku w szkołach działały grupy artystyczne.

Były to:

• 25 grup plastycznych,
• 19 grup teatralnych,
• 1 grupa literacka,
• 3 grupy dziennikarskie,
• 3 grupy taneczne,
• 11 grup muzycznych.

W pierwszym półroczu zrealizowano 2 876 godzin zajęć.

W drugim półroczu działały:

• 28 grup plastycznych,
• 21 grup teatralnych,
• 4 grupy dziennikarskie,
• 3 grupy taneczne,
• 8 grup muzycznych.

W drugim półroczu zrealizowano 1 573 godziny zajęć.

Oznacza to, że w 2025 roku w szkołach prowadzono dużo zajęć artystycznych.

Najwięcej grup dotyczyło plastyki i teatru.

Zajęcia w Zielonogórskim Ośrodku Kultury

W ZOK działały różne grupy artystyczne.

Były to między innymi grupy teatralne, muzyczne i plastyczne.

Teatr

W ZOK działały grupy teatralne:

• Teatr Bąbel,
• Teatr Pachmilanka,
• Teatr Czego-Nigdy,
• Teatr Arkany,
• Teatr NIC.

W grupach teatralnych uczestniczyły:

• dzieci,
• młodzież,
• studenci,
• dorośli,
• seniorzy.

Łącznie w wymienionych grupach teatralnych uczestniczyło 80 osób.

Muzyka

W ZOK działały grupy muzyczne i wokalne:

• Studio Piosenki Erato,
• Grupa Wokalna Sonoro,
• Zespół Wokalny Ars,
• Zespół Wokalny Estima.

W tych grupach uczestniczyły dzieci, młodzież, studenci i dorośli.

Łącznie w wymienionych grupach muzycznych uczestniczyły 44 osoby.

Plastyka

W ZOK działały grupy plastyczne.

Zajęcia dotyczyły między innymi:

• malarstwa,
• rysunku,
• działań plastycznych dla dzieci,
• działań plastycznych dla młodzieży,
• działań plastycznych dla dorosłych i seniorów.

W zajęciach plastycznych uczestniczyły dzieci, młodzież, studenci, dorośli i seniorzy.

Działał też Klub Miłośników Anny German.

Liczba godzin zajęć w ZOK

W pierwszym półroczu zrealizowano:

• 651 godzin zajęć prowadzonych przez osoby na umowę zlecenie,
• 328 godzin zajęć prowadzonych przez pracowników etatowych ZOK.

W drugim półroczu zrealizowano:

• 341 godzin zajęć prowadzonych przez osoby na umowę zlecenie,
• 178 godzin zajęć prowadzonych przez pracowników etatowych ZOK.

Łącznie daje to 1 498 godzin zajęć.

Działania dla seniorów

ZOK prowadził także działania dla seniorów.

W 2025 roku działały między innymi:

• Grupa Babie Lato,
• Klub Miłośników Anny German,
• Teatr Czego-Nigdy.

Grupa Babie Lato zrealizowała:

• 13 warsztatów,
• 9 imprez,
• 4 wystawy.

Klub Miłośników Anny German zrealizował:

• 5 warsztatów,
• 16 imprez.

Teatr Czego-Nigdy zrealizował 70 spotkań.

Działalność wydawnicza

W ramach Programu Edukacji Kulturalnej Dzieci i Młodzieży wydano publikacje.

Były to:

• tomik poetycki młodych „Kalejdoskop wrażeń”,
• pokonkursowy tomik poezji „Czy jeszcze zdążę”.

Drugi tomik powstał po konkursie literackim imienia Anny German.

Filie ZOK i Centrum Nauki Keplera

W 2025 roku filie ZOK prowadziły także zajęcia w Centrum Nauki Keplera.

Centrum Nauki Keplera to miejsce edukacji i popularyzacji nauki.

W ramach zajęć cyklicznych odbyły się:

• zajęcia dedykowane,
• zajęcia z projektu unijnego „Ciekawa Nauka”,
• urodziny dla najmłodszych.

W zajęciach dedykowanych uczestniczyło 3 212 osób.

W projekcie „Ciekawa Nauka” uczestniczyło 15 480 osób.

W urodzinach dla najmłodszych uczestniczyło 348 osób.

Łącznie w tych działaniach uczestniczyło 19 040 osób.

Planetarium Wenus

W Planetarium Wenus realizowano zajęcia edukacyjne.

Były to między innymi:

• kółka astronomiczne,
• Klub Młodego Odkrywcy.

Kółka astronomiczne były skierowane do uczniów szkół podstawowych.

Działały między innymi grupy:

• Kosmiczni podróżnicy,
• Kosmiczni inżynierowie,
• Odkrywcy Galaktyki.

Astronomia to nauka o kosmosie, planetach, gwiazdach i innych obiektach we wszechświecie.

6.2. Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna imienia Cypriana Norwida

Wojewódzka i Miejska Biblioteka Publiczna imienia Cypriana Norwida w Zielonej Górze jest ważną instytucją kultury.

Biblioteka nie tylko wypożycza książki.

Prowadzi także:

• spotkania,
• warsztaty,
• wystawy,
• wydarzenia dla dzieci,
• działania dla seniorów,
• działania edukacyjne,
• działania wspierające osoby wykluczone cyfrowo.

Wykluczenie cyfrowe oznacza sytuację, gdy ktoś ma trudności z korzystaniem z komputera, internetu albo usług cyfrowych.

Zakup książek i innych materiałów

W 2025 roku biblioteka kupowała nowe materiały dla czytelników.

Na zakup nowości wydano między innymi:

• 96 186,15 zł na książki,
• 4 457,43 zł na materiały multimedialne, w tym audiobooki,
• 26 312 zł na Legimi,
• 16 380 zł na Empik Go,
• 25 110,76 zł na czasopisma.

Legimi i Empik Go to usługi cyfrowe.

Pozwalają korzystać z książek elektronicznych i audiobooków.

Audiobook to książka do słuchania.

Ze środków Urzędu Miasta Zielona Góra wydano 75 000 zł.

Za te pieniądze kupiono między innymi:

• 1 646 książek,
• 45 audiobooków,
• dostęp do kodów Legimi.

Biblioteka otrzymała też dotację z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Z tej dotacji kupiono między innymi:

• 1 924 książki,
• 102 audiobooki,
• dostęp do Empik Go.

Korzystanie z biblioteki

W 2025 roku biblioteka podała następujące dane:

• liczba czytelników: 12 527,
• liczba odwiedzin: 138 370,
• wypożyczenia na zewnątrz: 254 131,
• wypożyczenia na miejscu: 40 291,
• liczba udzielonych informacji: 139 495,
• liczba osób korzystających z czytelni internetowych: 850.

Wypożyczenia na zewnątrz oznaczają książki i inne materiały zabrane do domu.

Wypożyczenia na miejscu oznaczają korzystanie z materiałów w bibliotece.

Pomoc w dostępie do kultury

Biblioteka prowadziła działania, które pomagały mieszkańcom korzystać z kultury.

Bibliotekarze pomagali osobom starszym w korzystaniu z:

• komputerów,
• internetu,
• katalogów bibliotecznych,
• konta bibliotecznego,
• książek elektronicznych,
• audiobooków.

Pomagali także w:

• tworzeniu dokumentów,
• drukowaniu,
• kserowaniu,
• skanowaniu,
• obsłudze czytników ebooków,
• korzystaniu z Legimi i Empik Go.

Biblioteka pomagała także osobom wykluczonym cyfrowo.

Porady były udzielane:

• na miejscu,
• telefonicznie,
• mailowo,
• przez media społecznościowe.

Działania dla seniorów i osób ze szczególnymi potrzebami

Biblioteka zapraszała słuchaczy Zielonogórskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku na wydarzenia.

Seniorzy uczestniczyli między innymi w:

• spotkaniach autorskich,
• wystawach,
• projekcjach filmowych,
• spektaklach,
• koncertach.

Niektórzy seniorzy pomagali też jako wolontariusze.

Biblioteka prowadziła działania międzypokoleniowe.

Międzypokoleniowe oznacza, że biorą w nich udział osoby w różnym wieku.

Przykładem były spotkania, podczas których osoby starsze czytały książki dzieciom.

Biblioteka prowadziła też bezpłatne konwersacje z języka angielskiego dla seniorów.

Niektórzy pracownicy biblioteki przeszli szkolenia z języka migowego.

Język migowy pomaga w komunikacji z osobami niesłyszącymi i słabosłyszącymi.

Książka na telefon

Biblioteka realizowała usługę Książka na telefon.

W tej usłudze bibliotekarze dostarczają książki osobom, które nie mogą samodzielnie przyjść do biblioteki.

Dotyczy to na przykład osób:

• starszych,
• chorych,
• samotnych,
• mających trudności w poruszaniu się.

W 2025 roku zrealizowano 74 wizyty domowe.

W czasie tych wizyt wypożyczono 794 książki i audiobooki.

Współpraca ze szpitalem i innymi instytucjami

Biblioteka współpracowała ze Szpitalem Uniwersyteckim w Zielonej Górze.

W szpitalu uzupełniano regały bookcrossingowe.

Bookcrossing oznacza zostawianie książek do wspólnego korzystania.

Na oddziałach długiego pobytu organizowano warsztaty kreatywne i gry planszowe.

Biblioteka prowadziła także działania dla:

• dzieci w szpitalu,
• cudzoziemców,
• osób z Ukrainy,
• klas integracyjnych,
• osób z niepełnosprawnościami,
• dzieci i młodzieży ze szkół specjalnych.

Wystawy w bibliotekach

W 2025 roku w miejskich filiach biblioteki działało 7 minigalerii.

Minigalerie to małe przestrzenie wystawowe w bibliotekach.

Prezentowano tam prace:

• artystów,
• twórców lokalnych,
• pasjonatów,
• grup plastycznych,
• uczniów,
• dzieci i młodzieży.

Przygotowano około 50 wystaw.

Wystawy dotyczyły między innymi:

• malarstwa,
• fotografii,
• ilustracji,
• rękodzieła,
• prac dzieci,
• prac uczniów,
• tematów regionalnych i historycznych.

Ważniejsze wydarzenia biblioteczne

W 2025 roku biblioteka zorganizowała wiele wydarzeń.

Były to między innymi:

• IV Zlot fanów i fanek Ani z Zielonego Wzgórza,
• Urodziny Cypriana Norwida,
• Tydzień Bibliotek,
• cykl „Z książką na leżaku”,
• Zimowa Czytelnia Norwida,
• Letnia Czytelnia Norwida,
• Przegląd Mistrza Pięknego Czytania,
• Noc Bibliotek,
• warsztaty „Komiks amerykański w twojej bibliotece”,
• Międzynarodowy Dzień Książki dla Dzieci,
• akcja „Znani Zielonogórzanie czytają dzieciom”,
• projekt „Mała Książka Wielki Człowiek”,
• akcja „Bingo Czytelnicze”,
• akcja „W stronę książki”,
• projekt „Co kryją mury Zielonej Góry?”,
• projekt „1-2-3 Teatr”.

Przykłady wydarzeń z liczbą uczestników

W IV Zlocie fanów i fanek Ani z Zielonego Wzgórza uczestniczyło około 150 osób.

W pikniku rodzinnym podczas Tygodnia Bibliotek uczestniczyło około 250 osób.

W cyklu „Z książką na leżaku” odbyło się 8 spotkań.

W Zimowej Czytelni Norwida odbyło się 26 spotkań.

Uczestniczyło w nich 412 osób.

W Letniej Czytelni Norwida odbyło się 12 spotkań.

Uczestniczyły w nich 444 osoby.

W Przeglądzie Mistrza Pięknego Czytania uczestniczyło około 120 osób.

W Nocy Bibliotek uczestniczyło około 100 osób.

W warsztatach „Komiks amerykański w twojej bibliotece” odbyło się 40 spotkań.

Uczestniczyło w nich około 600 osób.

W projekcie „1-2-3 Teatr” odbyły się 32 warsztaty.

Uczestniczyło w nich 320 osób.

Inne działania biblioteki

Biblioteka organizowała także:

• zajęcia dla dzieci,
• zajęcia dla młodzieży,
• spotkania z podróżnikami,
• spotkania o zdrowiu psychicznym,
• warsztaty plastyczne,
• warsztaty ekologiczne,
• gry planszowe,
• spotkania klubów książki,
• spotkania klubu szachowego,
• konwersacje po angielsku,
• akcje promujące czytelnictwo.

W 2025 roku odbył się także cykl spotkań z psychoterapeutą.

Tematy dotyczyły między innymi:

• depresji,
• przemocy rówieśniczej,
• uczenia się,
• lęku,
• ADHD,
• autyzmu,
• zaburzeń odżywiania,
• natrętnych myśli,
• snu.

Łącznie odbyło się 9 spotkań.

Uczestniczyło w nich 1 020 osób.

Pozostałe zadania biblioteki

Biblioteka wykonywała także codzienne zadania.

Były to między innymi:

• lekcje biblioteczne,
• spotkania autorskie,
• pogadanki,
• szkolenia,
• konkursy,
• wystawy,
• wycieczki,
• obsługa czytelników,
• opracowywanie nowych książek,
• selekcja księgozbioru,
• wysyłanie przypomnień o zwrotach,
• obsługa wrzutni i książkomatu,
• przygotowywanie sprawozdań.

Książkomat to urządzenie, które umożliwia odbiór książek poza tradycyjną obsługą w bibliotece.

6.3. Biblioteka Publiczna w Zielonej Górze

W raporcie opisano także działalność Biblioteki Publicznej w Zielonej Górze.

Biblioteka prowadziła konkursy, warsztaty i wystawy dla różnych grup wiekowych.

Działania były kierowane do:

• dzieci,
• młodzieży,
• dorosłych,
• seniorów.

W 2025 roku odbywały się między innymi:

• warsztaty z książką,
• akcje promujące czytelnictwo,
• konkursy plastyczne,
• zajęcia edukacyjne,
• warsztaty rękodzielnicze,
• spotkania autorskie,
• wydarzenia związane z Narodowym Czytaniem,
• działania upamiętniające powstanie w getcie warszawskim.

Biblioteka współpracowała między innymi z:

• radami sołeckimi,
• kołami gospodyń,
• stowarzyszeniami.

W 2025 roku w Bibliotece Publicznej w Zielonej Górze:

• zakupiono 2 465 książek,
• wypożyczono na zewnątrz 37 184 materiały,
• udostępniono na miejscu 2 904 materiały,
• na zakup nowości wydawniczych wydano 71 276 zł.

6.4. Muzeum Archeologiczne Środkowego Nadodrza

W 2025 roku Muzeum Archeologiczne Środkowego Nadodrza zorganizowało kilka wydarzeń.

Dotyczyły one historii, archeologii i dziedzictwa kulturowego.

Dziedzictwo kulturowe to ważne ślady przeszłości.

Mogą to być na przykład:

• zabytki,
• wykopaliska,
• tradycje,
• dawne cmentarze,
• historyczne miejsca.

Wydarzenia w 2025 roku to między innymi:

• sympozjum o zachodnich ziemiach państwa pierwszych Piastów,
• Dzień Kultury Średniowiecznej,
• Europejska Noc Muzeów,
• Europejskie Dni Archeologii,
• VIII Dzień Archeologii,
• wernisaż wystawy fotograficznej „Nieboskłon”,
• wycieczka rowerowo-biegowa „Tropem przeszłości”,
• promocja książki „Nekropolia katolików i protestantów”,
• wykład o pogańskich korzeniach Bożego Narodzenia.

W wydarzeniach brało udział od kilkudziesięciu do prawie dwustu osób.

Najwięcej osób, około 190, uczestniczyło w Europejskiej Nocy Muzeów.

6.5. Lubuskie Muzeum Wojskowe

W 2025 roku Lubuskie Muzeum Wojskowe organizowało duże wydarzenia plenerowe i edukacyjne.

Były to między innymi:

• Piknik Modelarski,
• Europejska Noc Muzeów,
• Piknik Czołgisty,
• Piknik Militarny z okazji Święta Wojska Polskiego,
• Narodowe Święto Niepodległości.

Europejska Noc Muzeów

Europejska Noc Muzeów odbyła się 17 maja 2025 roku.

Była to XVIII edycja tego wydarzenia.

Uczestniczyło w niej około 1 200 osób.

W programie były między innymi:

• historyczne tańce,
• turniej rycerski,
• występy grup śpiewaczych,
• możliwość wejścia do wybranych eksponatów,
• stoiska grup rekonstrukcyjnych.

Grupa rekonstrukcyjna to grupa osób, które odtwarzają wydarzenia, stroje albo zwyczaje z przeszłości.

Piknik Czołgisty

Piknik Czołgisty odbył się 15 czerwca 2025 roku.

Muzeum odwiedziło prawie 2 500 osób.

Główną atrakcją były jeżdżące eksponaty wojskowe.

Były to między innymi:

• czołg T-72,
• czołg T-34,
• prom gąsienicowy GSP-55.

Piknik Militarny

Piknik Militarny z okazji Święta Wojska Polskiego odwiedziło prawie 3 000 osób.

W programie był między innymi pokaz czołgu T-72.

Wydarzenie przygotowano we współpracy z instytucjami wojskowymi i Towarzystwem Przyjaciół Lubuskiego Muzeum Wojskowego.

Narodowe Święto Niepodległości

W Narodowe Święto Niepodległości muzeum zorganizowało:

• Rowerowy Rajd,
• konkurs „Drogi do Niepodległości”,
• wystawę prac konkursowych,
• wspólne odśpiewanie hymnu.

Na wystawie znalazło się około 350 prac.

Tego dnia muzeum odwiedziło prawie 1 000 osób.

6.6. Biuro Wystaw Artystycznych

Biuro Wystaw Artystycznych w skrócie nazywa się BWA.

BWA zajmuje się sztuką współczesną.

Organizuje wystawy, wydarzenia i warsztaty.

W 2025 roku BWA zorganizowało 14 wystaw.

Wystawy odwiedziło 7 706 osób.

BWA przeprowadziło także 44 wydarzenia.

Były to między innymi:

• wykłady,
• koncerty,
• performance.

Performance to działanie artystyczne wykonywane na żywo.

W wydarzeniach BWA wzięło udział 3 479 osób.

BWA zorganizowało też 137 warsztatów.

Warsztaty były przeznaczone dla:

• dzieci,
• młodzieży,
• dorosłych,
• seniorów.

W warsztatach uczestniczyło 2 509 osób.

6.7. Nagrody kulturalne

W 2025 roku przyznano nagrody kulturalne Prezydenta Miasta Zielona Góra.

Przyznano 6 indywidualnych nagród kulturalnych.

Każda nagroda indywidualna wyniosła 5 000 zł brutto.

Brutto oznacza kwotę przed potrąceniem podatków lub innych należności.

Przyznano także 4 zespołowe nagrody kulturalne.

Każda nagroda zespołowa wyniosła 10 000 zł brutto.

Nagrody kulturalne są formą wsparcia i wyróżnienia osób oraz grup działających w kulturze.

Podsumowanie

W 2025 roku w Zielonej Górze prowadzono wiele działań kulturalnych.

Najważniejsze obszary to:

• edukacja artystyczna dzieci i młodzieży,
• zajęcia teatralne, muzyczne i plastyczne,
• działania dla seniorów,
• wydarzenia biblioteczne,
• zakup książek i materiałów cyfrowych,
• pomoc osobom starszym i wykluczonym cyfrowo,
• wystawy i warsztaty,
• wydarzenia muzealne,
• działania BWA,
• nagrody kulturalne.

Kultura w Zielonej Górze była realizowana przez wiele instytucji.

Była skierowana do różnych grup mieszkańców:

• dzieci,
• młodzieży,
• dorosłych,
• seniorów,
• osób z niepełnosprawnościami,
• osób chorych,
• cudzoziemców,
• rodzin,
• miłośników książek,
• miłośników sztuki,
• miłośników historii.

Komentarz edytorski

Ten fragment raportu zawiera bardzo dużo informacji.

Pokazuje wiele wydarzeń, projektów i liczb.

Problem polega na tym, że część informacji jest podana jako długa lista.

Dla mieszkańca może być trudno szybko zrozumieć, co było najważniejsze.

W wersji bardziej dostępnej warto byłoby podzielić tę część na proste tabele.

Tabele mogłyby pokazywać:

• nazwę instytucji,
• liczbę wydarzeń,
• liczbę uczestników,
• kwotę wydanych środków,
• najważniejsze działania,
• grupy odbiorców.

Warto byłoby też dopisać krótkie podsumowanie efektów.

Na przykład:

• ile osób łącznie skorzystało z oferty kulturalnej,
• które wydarzenia miały największą frekwencję,
• ile działań było skierowanych do dzieci i młodzieży,
• ile działań było skierowanych do seniorów,
• jakie działania zwiększały dostępność kultury,
• jak kultura była finansowana.

Bez takiego podsumowania raport pokazuje dużą aktywność instytucji kultury.

Ale czytelnik musi sam wyciągać wnioski z wielu stron tekstu i liczb.

To nie jest wygodne.

Raport o kulturze powinien nie tylko wymieniać wydarzenia.

Powinien także jasno pokazywać, co te wydarzenia dały mieszkańcom.