Ta część raportu opisuje inwestycje realizowane na podstawie uchwał Rady Miasta Zielona Góra.

Chodzi o dwie uchwały z 17 grudnia 2024 roku:

• uchwałę w sprawie budżetu miasta na 2025 rok,
• uchwałę w sprawie Wieloletniej Prognozy Finansowej Miasta Zielona Góra.

Budżet miasta pokazuje, ile pieniędzy miasto planuje dostać i wydać w danym roku.

Wieloletnia Prognoza Finansowa pokazuje plan finansów miasta na wiele lat.

W skrócie nazywa się ją WPF.

WPF jest ważna szczególnie przy dużych inwestycjach, które trwają dłużej niż jeden rok.

2.1. Transport i łączność – Budowa ciągu pieszo-rowerowego Zacisze-Leśne

Na to zadanie wydano 787 277,17 zł.

Miasto wykonało ciąg pieszo-rowerowy.

Ciąg pieszo-rowerowy to droga przeznaczona dla pieszych i rowerzystów.

Połączył on:

• Osiedle Zacisze,
• Osiedle Leśne.

Ciąg ma:

• szerokość 3,5 metra,
• długość 700 metrów.

Wykonano także oświetlenie.

Zamontowano 29 lamp.

Droga ma nawierzchnię z kruszywa naturalnego.

W tym przypadku użyto granitu.

Kruszywo naturalne to drobny kamień używany do budowy nawierzchni.

2.2. Gospodarka komunalna i ochrona środowiska

Ta część dotyczy inwestycji związanych z przestrzenią miejską, parkami, rekreacją, zielenią, obiektami publicznymi i ochroną środowiska.

2.2.1. Rewitalizacja Parku Tysiąclecia

Na to zadanie wydano 2 391 316,70 zł.

Zadanie będzie kontynuowane w 2026 roku.

Rewitalizacja oznacza odnowienie i ożywienie danego miejsca.

W Parku Tysiąclecia wykonano lub zaplanowano między innymi:

• budowę lapidarium,
• renowację historycznych nagrobków,
• ekspozycję istniejących nagrobków historycznych,
• ścieżkę dydaktyczną z tablicami informacyjnymi,
• ogrodzenie parku od strony ulicy Wazów,
• ogrodzenie parku od strony Placu Marszałka Józefa Piłsudskiego,
• montaż małej architektury,
• nasadzenia zieleni ozdobnej.

Lapidarium to miejsce, w którym eksponuje się kamienne elementy historyczne.

Mogą to być na przykład dawne nagrobki, tablice albo fragmenty architektury.

Mała architektura to na przykład:

• ławki,
• leżaki parkowe,
• tablice informacyjne,
• kosze na odpady,
• ozdobne ogrodzenia rabat,
• słupki ograniczające.

Nasadzenia zieleni ozdobnej obejmowały:

• krzewy,
• byliny,
• rośliny cebulowe.

Byliny to rośliny wieloletnie.

Rośliny cebulowe to na przykład tulipany albo narcyzy.

2.2.2. Dolina Gęśnika

Pełna nazwa zadania to:

Dolina Gęśnika – WC, naukowy plac zabaw, Ludowa latarnie, stacja naprawy rowerów, ładowarki solarne.

Zadanie pochodziło z Budżetu Obywatelskiego 2024.

Na zadanie wydano 684 081,77 zł.

W ramach inwestycji zbudowano budynek.

W budynku znajdują się:

• pomieszczenia gospodarcze,
• toaleta.

Zamontowano także 5 solarnych stacji ładowania urządzeń mobilnych.

Solarna stacja ładowania wykorzystuje energię słoneczną.

Można dzięki niej ładować na przykład telefon.

Zbudowano także naukowy plac zabaw.

Na placu znalazły się elementy edukacyjne i zabawowe.

Są to między innymi:

• Naukowy Hex,
• panel muzyczny,
• Kołyska Newtona,
• peryskop,
• film animowany,
• Eko-memory,
• Regionalne memory,
• głuchy telefon,
• stacja naprawcza dla rowerów,
• urządzenie do zabawy z piaskiem.

Kołyska Newtona to pomoc edukacyjna pokazująca działanie zasad fizyki.

Peryskop to urządzenie, które pozwala zobaczyć coś z innej wysokości albo zza przeszkody.

Memory to gra polegająca na zapamiętywaniu i odnajdywaniu par obrazków.

2.2.3. Zagospodarowanie terenu przy alei Wojska Polskiego

Na to zadanie wydano 424 000 zł.

Miasto wybudowało boisko sportowe wielofunkcyjne.

Boisko wielofunkcyjne to boisko, na którym można uprawiać różne sporty.

Zagospodarowano też teren wokół boiska.

Teren jest ogólnodostępny.

Oznacza to, że mogą z niego korzystać mieszkańcy.

Teren służy między innymi:

• Domowi Samotnej Matki,
• Pogotowiu Opiekuńczemu,
• Filii Żłobka Miejskiego nr 1.

Zakres zadania obejmował:

• budowę małego boiska wielofunkcyjnego,
• wykonanie nawierzchni ze sztucznej trawy,
• wyposażenie boiska,
• montaż bramek do piłki nożnej,
• montaż koszy do koszykówki,
• budowę ścieżki wokół boiska,
• budowę 2 piłkochwytów,
• zakup i montaż ławek.

Piłkochwyt to wysoka siatka, która zatrzymuje piłki.

W tym zadaniu piłkochwyty miały:

• wysokość 4 metry,
• długość 15 metrów.

2.2.4. Park Książęcy Zatonie

Pełna nazwa zadania to:

Park Książęcy Zatonie realizowany w ramach projektu „Uatrakcyjnienie Związku Parków”.

Na to zadanie wydano 5 027 513,61 zł.

Zakres inwestycji obejmował prace przy ruinie pałacu, Oranżerii i otoczeniu parku.

Wykonano między innymi:

• zadaszenie ruiny pałacu,
• zabezpieczenie otworów okiennych,
• orynnowanie zadaszenia,
• rozbudowę i przebudowę Oranżerii,
• wyposażenie Oranżerii,
• wyposażenie ruiny pałacu,
• wymianę opraw doświetlających wejścia do ruiny pałacu,
• montaż wiaty śmietnikowej,
• obudowę skrzynki elektrycznej,
• zagospodarowanie terenu wokół Oranżerii i ruiny pałacu,
• wykonanie zieleni,
• ogrodzenie rabat,
• wykonanie nawierzchni placu,
• wykonanie ścieżek mineralnych,
• budowę oświetlenia parku,
• montaż monitoringu.

Oranżeria to budynek ogrodowy, dawniej używany między innymi do przechowywania roślin.

Ścieżka mineralna to ścieżka wykonana z naturalnych materiałów, na przykład kruszywa.

Zamontowano 14 stylizowanych latarń parkowych.

Zamontowano także 1 kamerę sieciową.

2.2.5. Centrum Edukacji Humanitarnej

Pełna nazwa zadania to:

Centrum Edukacji Humanitarnej – modernizacja budynku Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt na Centrum Edukacji Humanitarnej wraz z wyposażeniem w sprzęt do szkoleń.

Na to zadanie wydano 2 214 124,72 zł.

Inwestycja dotyczyła Schroniska dla Bezdomnych Zwierząt.

W ramach zadania wykonano modernizację budynków i zakupiono wyposażenie.

Modernizacja oznacza remont i dostosowanie obiektu do nowych potrzeb.

Zakres prac obejmował między innymi:

• modernizację wnętrza budynku administracyjno-inwentarskiego,
• prace remontowe,
• reorganizację ścianek działowych,
• prace montażowe,
• modernizację budynku kontenerowego,
• remont ścian,
• remont sufitów,
• remont posadzek,
• wymianę podłogi na gruncie,
• wymianę i montaż nowych drzwi zewnętrznych,
• zagospodarowanie terenu,
• zagospodarowanie zieleni,
• wykonanie instalacji sanitarnych,
• wykonanie instalacji elektrycznych.

Budynek administracyjno-inwentarski to budynek służący zarówno obsłudze administracyjnej, jak i opiece nad zwierzętami.

Kupiono także pierwsze wyposażenie.

Było to między innymi:

• wyposażenie biurowo-socjalne,
• regały stalowe,
• szafa biurowa,
• biurko,
• krzesło biurowe,
• szafa stalowa,
• pufa,
• materac,
• sprzęt AGD,
• wyposażenie komputerowe,
• wyposażenie medyczne,
• wyposażenie do edukacji,
• wyposażenie kociarni.

AGD to urządzenia gospodarstwa domowego.

Kociarnia to część schroniska przeznaczona dla kotów.

2.2.6. Kompleks sportowy ORLIK 2024 na Osiedlu Czarkowo

Pełna nazwa zadania to:

Budowa kompleksu sportowego ORLIK 2024 na Osiedlu Czarkowo w Zielonej Górze.

Na to zadanie przeznaczono 1 100 000 zł.

Zadanie będzie kontynuowane w 2026 roku.

W ramach inwestycji zaplanowano budowę:

• dużego boiska ze sztuczną nawierzchnią,
• małego boiska z nawierzchnią poliuretanową,
• kontenera sanitarno-szatniowego,
• ścieżek pieszo-rowerowych,
• placu zabaw,
• parku trampolin,
• trybun do oglądania meczów piłki nożnej,
• małej architektury.

Nawierzchnia poliuretanowa to elastyczna nawierzchnia stosowana na boiskach i placach zabaw.

Kontener sanitarno-szatniowy to obiekt z toaletami i szatniami.

Mała architektura obejmuje między innymi:

• ławki,
• stojaki na rowery,
• kosze na śmieci.

Teren ma być:

• oświetlony,
• monitorowany.

Dojazd od ulicy Stefana Batorego ma być utwardzony.

Zaplanowano także 21 miejsc parkingowych dla samochodów osobowych.

2.3. Oświata i edukacja

Ta część dotyczy inwestycji w szkołach i budynkach edukacyjnych.

Chodzi głównie o:

• termomodernizację,
• poprawę efektywności energetycznej,
• budowę hal sportowych,
• poprawę bezpieczeństwa pożarowego,
• instalacje fotowoltaiczne.

Termomodernizacja to remont, który zmniejsza zużycie energii.

Może obejmować na przykład:

• ocieplenie budynku,
• wymianę okien,
• wymianę drzwi,
• modernizację ogrzewania,
• montaż paneli fotowoltaicznych.

Efektywność energetyczna oznacza mniejsze zużycie energii przy tym samym działaniu budynku.

Fotowoltaika oznacza produkcję prądu ze słońca.

W skrócie używa się oznaczenia PV.

Modernizacja energetyczna Szkoły Podstawowej nr 2

Pełna nazwa zadania to:

Modernizacja energetyczna Szkoły Podstawowej nr 2 w Zielonej Górze.

Na to zadanie wydano 8 710 774 zł.

Prace dotyczyły budynku przy ulicy Stefana Wyszyńskiego 101.

Zakres prac obejmował:

• termomodernizację budynku,
• wymianę instalacji centralnego ogrzewania,
• wymianę drzwi wejściowych,
• wymianę rynien,
• wymianę instalacji odgromowej,
• remont wiatrołapów,
• wykonanie opasek budynku,
• przebudowę wewnętrznej instalacji elektrycznej,
• wykonanie instalacji fotowoltaicznej,
• dostosowanie budynku do przepisów przeciwpożarowych,
• wykonanie drogi pożarowej,
• wykonanie chodnika,
• wykonanie placu manewrowego.

Centralne ogrzewanie w skrócie zapisuje się jako c.o.

Instalacja odgromowa chroni budynek przed skutkami uderzenia pioruna.

Wiatrołap to małe pomieszczenie przy wejściu do budynku.

Opaska budynku to utwardzony pas wokół budynku.

Droga pożarowa pozwala straży pożarnej dojechać do budynku.

Termomodernizacja szkół w Zielonej Górze

Na projekt wydano 41 792 198,46 zł.

Celem projektu była poprawa efektywności energetycznej budynków oświatowych.

Projekt obejmował budynki użyteczności publicznej.

Budynek użyteczności publicznej to budynek, z którego korzystają mieszkańcy albo instytucje publiczne.

W tym przypadku chodziło o budynki edukacyjne.

Liceum Ogólnokształcące nr 7

Budynek znajduje się przy ulicy Stanisława Wyspiańskiego 21.

Zadanie będzie kontynuowane w 2026 roku.

Zakres prac obejmował:

• ocieplenie ścian zewnętrznych,
• ocieplenie ścian na gruncie,
• ocieplenie dachu,
• wymianę okien,
• wymianę drzwi,
• wymianę grzejników,
• modernizację oświetlenia wbudowanego,
• montaż instalacji fotowoltaicznej o mocy 23 kW.

Szkoła Podstawowa nr 10

Budynek znajduje się przy ulicy Stanisława Wyspiańskiego 23.

Zadanie będzie kontynuowane w 2026 roku.

Zakres prac obejmował:

• ocieplenie ścian zewnętrznych,
• ocieplenie ścian na gruncie,
• ocieplenie dachu,
• wymianę okien,
• wymianę drzwi,
• wymianę grzejników,
• modernizację oświetlenia wbudowanego,
• montaż instalacji fotowoltaicznej o mocy 23 kW.

Rozbudowa Zespołu Szkół Mistrzostwa Sportowego

Zadanie dotyczyło rozbudowy Zespołu Szkół Mistrzostwa Sportowego.

Planowano:

• budowę łącznika,
• budowę drogi pożarowej.

Zadanie będzie kontynuowane w 2026 roku.

Łącznik ma połączyć budynek Szkoły Podstawowej nr 10 z halą sportową.

Dzięki temu uczniowie będą mogli przechodzić między budynkami bez wychodzenia na zewnątrz.

Do hali wybudowano dojazd od strony ulicy Generała Józefa Bema.

Szkoła Podstawowa nr 14

Budynek znajduje się przy ulicy Jaskółczej 66.

Zakres prac obejmował:

• ocieplenie ścian zewnętrznych,
• ocieplenie ścian na gruncie,
• ocieplenie dachu,
• wymianę okien,
• wymianę drzwi,
• wymianę rur centralnego ogrzewania,
• wymianę grzejników,
• montaż instalacji fotowoltaicznej o mocy 36 kW,
• modernizację oświetlenia wbudowanego.

Szkoła Podstawowa nr 17

Budynek znajduje się przy ulicy Leopolda Staffa 10.

Zakres prac obejmował:

• ocieplenie ścian zewnętrznych,
• ocieplenie ścian na gruncie,
• ocieplenie dachu,
• montaż instalacji fotowoltaicznej o mocy 33 kW,
• modernizację oświetlenia wbudowanego.

Szkoła Podstawowa nr 13

Budynek znajduje się przy ulicy Fryderyka Chopina 18a.

Zakres prac obejmował:

• ocieplenie ścian zewnętrznych,
• ocieplenie ścian na gruncie,
• ocieplenie stropu wewnętrznego,
• wymianę okien,
• wymianę drzwi,
• montaż nawiewników,
• montaż wentylacji mechanicznej z rekuperacją,
• wymianę grzejników,
• montaż instalacji fotowoltaicznej o mocy 12,88 kW,
• modernizację oświetlenia wbudowanego.

Nawiewniki to elementy, które pomagają doprowadzać świeże powietrze do pomieszczeń.

Wentylacja mechaniczna to system wymiany powietrza działający za pomocą urządzeń.

Rekuperacja odzyskuje część ciepła z powietrza usuwanego z budynku.

Dzięki temu można ograniczyć straty energii.

Budynek edukacyjny przy ulicy Botanicznej 58

Budynek należy do Zespołu Szkół i Placówek Kształcenia Zawodowego.

Zakres prac obejmował:

• ocieplenie ścian zewnętrznych,
• ocieplenie dachu,
• wymianę okien,
• montaż nawiewników,
• wymianę drzwi,
• wymianę grzejników,
• montaż instalacji fotowoltaicznej o mocy 18,9 kW,
• modernizację oświetlenia wbudowanego.

Budynek edukacyjny przy ulicy Botanicznej 54

Budynek należy do Zespołu Szkół i Placówek Kształcenia Zawodowego.

Zakres prac obejmował:

• ocieplenie ścian zewnętrznych,
• ocieplenie ścian na gruncie,
• ocieplenie dachu,
• wymianę okien,
• montaż nawiewników,
• wymianę drzwi,
• wymianę rur centralnego ogrzewania,
• wymianę grzejników,
• montaż instalacji fotowoltaicznej o mocy 39,15 kW,
• modernizację oświetlenia wbudowanego.

Budowa hal sportowych w ramach Programu Olimpia

Pełna nazwa zadania to:

Budowa hal sportowych przy Zespole Szkół i Placówek Kształcenia Zawodowego oraz Zespole Szkół Mistrzostwa Sportowego w ramach Programu Olimpia.

Na zadanie przeznaczono 14 358 098,57 zł.

Zadanie będzie kontynuowane w 2026 roku.

Program Olimpia wspiera budowę przyszkolnych hal sportowych.

Hala przy Zespole Szkół i Placówek Kształcenia Zawodowego

Hala powstaje przy ulicy Botanicznej.

W hali zaplanowano boisko wielofunkcyjne.

Boisko będzie miało:

• długość 40 metrów,
• szerokość 20 metrów,
• wysokość 6 metrów.

Boisko będzie miało nawierzchnię sportową.

Będzie można grać tam w:

• piłkę ręczną,
• piłkę nożną,
• siatkówkę,
• koszykówkę.

Hala będzie miała powierzchnię użytkową około 1 400 metrów kwadratowych.

Powierzchnia użytkowa oznacza przestrzeń, z której można korzystać.

Hala przy Zespole Szkół Mistrzostwa Sportowego

Hala powstaje przy ulicy Stanisława Wyspiańskiego.

W hali zaplanowano boisko wielofunkcyjne.

Boisko będzie miało:

• długość 40 metrów,
• szerokość 20 metrów,
• wysokość 6 metrów.

Boisko będzie miało nawierzchnię sportową.

Będzie można grać tam w:

• piłkę ręczną,
• piłkę nożną,
• siatkówkę,
• koszykówkę.

Hala będzie miała powierzchnię użytkową około 1 400 metrów kwadratowych.

Podsumowanie

W tej części raportu opisano inwestycje z trzech obszarów:

1. transport i łączność,
2. gospodarka komunalna i ochrona środowiska,
3. oświata i edukacja.

Wskazano między innymi:

• budowę ciągu pieszo-rowerowego Zacisze-Leśne,
• rewitalizację Parku Tysiąclecia,
• inwestycje w Dolinie Gęśnika,
• zagospodarowanie terenu przy alei Wojska Polskiego,
• prace w Parku Książęcym Zatonie,
• modernizację schroniska dla zwierząt,
• budowę kompleksu ORLIK na Osiedlu Czarkowo,
• modernizację energetyczną Szkoły Podstawowej nr 2,
• termomodernizację szkół,
• budowę hal sportowych.

Największe kwoty wskazane w tym fragmencie to:

• 41 792 198,46 zł na termomodernizację szkół,
• 14 358 098,57 zł na budowę hal sportowych w ramach Programu Olimpia,
• 8 710 774 zł na modernizację energetyczną Szkoły Podstawowej nr 2,
• 5 027 513,61 zł na Park Książęcy Zatonie,
• 2 391 316,70 zł na Park Tysiąclecia,
• 2 214 124,72 zł na Centrum Edukacji Humanitarnej.

Komentarz edytorski

Ten fragment raportu jest znacznie bardziej konkretny niż sama lista dróg.

Podaje kwoty i opisuje zakres części inwestycji.

To pomaga mieszkańcom zrozumieć, co faktycznie wykonano albo zaplanowano.

Warto jednak byłoby poprawić kilka rzeczy:

• trzeba wyraźnie oddzielić zadania zakończone od zadań kontynuowanych w 2026 roku,
• w tekście część zadań jest opisana jako wykonana,
• część ma dopisek „kontynuacja zadania w roku 2026”.

Dla czytelnika powinno być od razu jasne, co zostało zakończone, a co nadal trwa.

Poza tym, przy każdej inwestycji warto byłoby dodać termin realizacji.

Najlepiej podać:

• datę rozpoczęcia,
• datę zakończenia,
• stan na koniec 2025 roku.

Warto też byłoby dopisać źródła finansowania.

Przy niektórych zadaniach wiadomo, że chodzi o Budżet Obywatelski albo Program Olimpia.

Przy innych nie wskazano jasno, czy pieniądze pochodziły z budżetu miasta, funduszy europejskich, KPO, budżetu państwa albo innych źródeł.

Natomiast, przy inwestycjach oświatowych warto dopisać spodziewany efekt.

Na przykład:

• mniejsze zużycie energii,
• niższe koszty ogrzewania,
• lepsze warunki nauki,
• poprawa bezpieczeństwa przeciwpożarowego,
• większa dostępność zajęć sportowych.

Sama informacja o wymianie grzejników i dociepleniu ścian jest ważna.

Ale mieszkaniec powinien też wiedzieć, co to da szkole i budżetowi miasta.

Dalej, w części o termomodernizacji warto uporządkować listę obiektów.

Raport mówi o 7 budynkach oświatowych, ale w opisie pojawia się więcej punktów, w tym osobno zadanie łącznika przy Zespole Szkół Mistrzostwa Sportowego.

To warto doprecyzować, żeby czytelnik nie musiał liczyć budynków jak kontroler w labiryncie paragrafów.

W wersji bardziej dostępnej najlepiej byłoby dodać prostą tabelę.

Taka tabela mogłaby mieć kolumny:

• nazwa inwestycji,
• miejsce,
• kwota,
• źródło finansowania,
• stan realizacji,
• termin zakończenia,
• najważniejszy efekt dla mieszkańców.

Ten rozdział pokazuje duże inwestycje, ale przy takich kwotach mieszkańcy powinni dostać nie tylko opis prac.

Powinni dostać też jasną odpowiedź: co zostało zrobione, za ile, z jakich pieniędzy i jaki jest z tego pożytek.

Bo „docieplenie przegród zewnętrznych” brzmi pięknie w kosztorysie, ale mieszkaniec chce wiedzieć, czy szkoła będzie cieplejsza, tańsza w utrzymaniu i bezpieczniejsza.